Moeten prijsmodellen de werkelijkheid volgen of bijdragen aan een eerlijkere samenleving?

Het rapport beschrijft hoe miljoenen Britten financieel kwetsbaar zijn geworden door stijgende kosten van levensonderhoud en fors hogere autoverzekeringspremies. Vooral inwoners van armere regio’s worden geraakt, omdat actuariële modellen risico’s zoals hogere criminaliteit, slechtere infrastructuur en meer verkeersschade direct vertalen naar hogere premies. Daardoor ontstaat een zogenoemde “poverty premium”: huishoudens met de laagste inkomens betalen vaak juist het meest voor essentiële verzekeringen. Volgens de auteurs richten huidige beleidsmaatregelen zich vooral op marktwerking en kostenbeheersing, terwijl structurele oorzaken van risico nauwelijks worden meegenomen. Het rapport pleit daarom voor een bredere maatschappelijke discussie over de vraag of verzekeringsmodellen uitsluitend de werkelijkheid moeten weerspiegelen, of ook mogen bijdragen aan een eerlijkere samenleving. 

Daarbij zien de auteurs een belangrijke rol voor actuarissen. Niet alleen als modelbouwers, maar ook als denkers over risicodeling, sociale rechtvaardigheid en publieke beleidsvorming. Het rapport noemt onder meer gerichte investeringen in verkeersveiligheid, een herverzekeringsconstructie naar voorbeeld van Flood Re en nieuwe vormen van gedeelde mobiliteit als mogelijke oplossingen. Volgens het IFoA kunnen actuarissen helpen om systemen te ontwerpen die zowel financieel houdbaar als maatschappelijk inclusiever zijn. De centrale boodschap: risico is niet alleen het gevolg van individueel gedrag, maar ook van beleid, infrastructuur en sociaaleconomische omstandigheden — en dat vraagt om een bredere visie op actuariële fairness.

Dit is een samenvatting van het volledige rapport op The Actuary.