Zes actuarissen over de toekomst van het vak: technologie verandert, kritisch denken blijft

Wat vraagt het actuariële vak van de actuaris van morgen? Die vraag kwam, soms expliciet en soms tussen de regels door, regelmatig terug tijdens de juryinterviews voor Actuaris van het Jaar 2026 en Actuarieel Talent van het Jaar 2026.

Zes kandidaten, ieder met een andere achtergrond en expertise, spraken met de jury over hun vak, hun drijfveren en de ontwikkelingen die zij om zich heen zien. Van klimaatrisico en pensioenen tot AI, data en modellen. De invalshoeken verschillen, maar één rode draad is duidelijk: technologie verandert het vak razendsnel, maar de toegevoegde waarde van de actuaris zit juist steeds meer in kritisch denken, duiden en communiceren.

Jens Robben: wat vertelt een model niet?

Voor Jens Robben, Postdoctoral Researcher verbonden aan de Universiteit van Amsterdam en gespecialiseerd in longevity risk, ligt een belangrijke uitdaging bij risico’s die zich niet eenvoudig laten voorspellen op basis van het verleden.

Klimaatverandering is daar een goed voorbeeld van. Hittegolven kunnen invloed hebben op sterfte, maar die effecten zijn niet voor iedereen hetzelfde. Kwetsbare groepen worden harder geraakt en toekomstige ontwikkelingen passen niet vanzelfsprekend binnen patronen uit historische data.

Scenario’s en modellen zijn onmisbaar om vooruit te kijken, maar de actuaris moet zich volgens Jens altijd blijven afvragen wat een model níét laat zien. Juist bij nieuwe en complexe risico’s is die kritische blik essentieel.

Servaas Houben: kijk verder dan de cijfers

Ook Servaas Houben, Manager Actuarial Model Valuation bij ERGO, Insurance benadrukt dat data nooit het hele verhaal vertelt. Actuarissen beschikken volgens hem over een brede toolkit waarmee zij goed kunnen inspelen op nieuwe ontwikkelingen, waaronder AI.

Maar data heeft altijd een horizon, een context en een geschiedenis. De kracht van de actuaris zit daarom niet alleen in rekenen en het herkennen van patronen, maar ook in het signaleren van wat de cijfers niet vertellen.

Zijn oproep aan vakgenoten is helder: gebruik actuariële data- en rekenkracht niet alleen om ontwikkelingen te volgen, maar ook om ze kritisch te toetsen en richting te geven aan wat komt.

Michel Vellekoop: blijf zelf nadenken

Die kritische houding speelt ook een centrale rol in de visie van Michel Vellekoop, Professior Universiteit van Amsterdam. AI en automatisering geven actuarissen steeds krachtigere instrumenten. Modellen kunnen veel meer gegevens en dimensies tegelijkertijd verwerken dan voorheen.

Maar meer rekenkracht betekent niet automatisch betere besluitvorming.

Juist wanneer technologie steeds meer werk kan overnemen, worden professioneel oordeel, juistheid en ethiek belangrijker. De actuaris moet begrijpen wat een model doet, de uitkomsten kunnen beoordelen en verantwoordelijkheid blijven nemen voor de toepassing ervan.

De interessante vraag is volgens Michel daarom niet alleen wat AI van de actuaris kan overnemen, maar vooral: waar zit straks de echte toegevoegde waarde van de actuaris?

Gabriela Silva: kies het juiste gereedschap

Voor Gabriela Silva, Deputy Chief Risk Officer bij Allianz Benelux, is het duidelijk dat AI de rol van de actuaris zal beïnvloeden. Actuarissen moeten weten welke nieuwe mogelijkheden er zijn en leren hoe zij deze verantwoord kunnen inzetten.

Tegelijkertijd veranderen de fundamenten van het vak niet.

De hoeveelheid beschikbare data en het aantal tools nemen enorm toe. Dat maakt het juist belangrijker om keuzes te maken. Welk model past bij de vraag? Is historische data wel geschikt om iets over de toekomst te zeggen? En hoe voorkom je bijvoorbeeld overfitting?

Gabriela legt daarbij ook nadruk op een andere actuariële vaardigheid: communicatie. Luisteren naar anderen, verschillende perspectieven begrijpen en ingewikkelde analyses helder kunnen uitleggen, zorgen ervoor dat de ‘red flags’ die een actuaris ziet ook daadwerkelijk worden herkend en serieus genomen.

Tom Peters: de mens bepaalt het succes van AI

Tom Peters, Manager AI & Science bij PwC Nederland, kijkt dagelijks naar de mogelijkheden van AI. Hij ziet veel potentie, hoewel de echt grote succesverhalen volgens hem nog beperkt zijn.

Een gecontroleerde toepassing van AI binnen finance en andere processen kan de kwaliteit van het werk aanzienlijk verbeteren. Maar daarvoor is meer nodig dan goede technologie.

Mensen moeten worden meegenomen in de verandering. Ze moeten begrijpen wat AI kan, leren ermee te werken en ervaren dat technologie de kwaliteit van hun werk daadwerkelijk kan verhogen.

Daarmee ligt volgens Tom zowel de grootste kans als het grootste risico van AI bij dezelfde factor: de mens. Uiteindelijk draait het om de vraag of wij in staat zijn deze ontwikkelingen te beheersen.

Elke Op het Veld: kennis alleen is niet genoeg

Bij Elke Op het Veld, Partner bij Sprenkels komt een ander aspect van de veranderende rol van de actuaris naar voren. Als ervaren pensioenactuaris maakte zij de invoering van de Wet toekomst pensioenen van zeer dichtbij mee.

Juist in zo'n ingrijpende verandering blijkt dat inhoudelijke kennis alleen niet voldoende is. De balans tussen kennis overbrengen en daadwerkelijk adviseren ervaart zij als uitdagend, maar ook als bijzonder betekenisvol.

Het vak vraagt om buiten de gebaande paden te kunnen denken, samen te werken en oog te houden voor de mensen die met actuariële vraagstukken en besluiten te maken krijgen. Voor Elke is een goed resultaat daarom niet alleen technisch juist: ook het team moet zich erin kunnen vinden.

De actuaris van morgen?

Zes interviews leveren zo zes verschillende perspectieven op. Toch komen opvallend vaak dezelfde thema's terug.

Data wordt overvloediger. Modellen worden krachtiger. AI neemt taken over en creëert nieuwe mogelijkheden. Tegelijkertijd wordt historische informatie niet vanzelf een goede voorspeller van de toekomst en kan een model nooit zelfstandig bepalen wat verstandig, verantwoord of wenselijk is.

Precies daar lijkt ruimte te ontstaan voor de actuaris van morgen.

Niet alleen als degene die kan rekenen, maar als professional die kritische vragen stelt, onzekerheid herkent, modellen durft uit te dagen, verschillende perspectieven meeweegt en ingewikkelde uitkomsten begrijpelijk kan maken voor anderen.

Misschien verandert daarmee niet de kern van het actuariële vak. Misschien wordt die kern juist zichtbaarder.

Tijdens de Dag van de Actuaris 2026 wordt bekend wie zich Actuaris van het Jaar 2026 en Actuarieel Talent van het Jaar 2026 mogen noemen.